Εμμηνόπαυση: Τι δείχνει νέα μελέτη για την άσκηση και οι οδηγίες για την υγεία της καρδιάς
Μετα-ανάλυση με επικεφαλής το UCL συνδέει την άσκηση με καλύτερη διάθεση στην εμμηνόπαυση, ενώ αμερικανικές εταιρείες τονίζουν τη σημασία της καρδιαγγειακής πρόληψης.
Η σωματική άσκηση, η πρόληψη και η τακτική παρακολούθηση της υγείας αναδεικνύονται ως βασικά εργαλεία για τις γυναίκες πριν και κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης. Το θέμα επανέρχεται με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης, στις 18 Οκτωβρίου, καθώς επιστήμονες δημοσίευσαν σχετικά ευρήματα και οδηγίες.
Τι έδειξε η μετα-ανάλυση για την άσκηση
Σύμφωνα με μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό «Menopause», δραστηριότητες όπως το περπάτημα, ο χορός και η γιόγκα μπορούν να βελτιώσουν την ψυχική ευεξία και την ποιότητα ζωής των γυναικών στην περιεμμηνόπαυση και στα πρώτα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση. Η συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση πραγματοποιήθηκε από ερευνητές με επικεφαλής το University College London (UCL).
Αξιολογήθηκαν δώδεκα τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές με περισσότερες από 1.000 γυναίκες ηλικίας 40-65 ετών, από τη Βραζιλία, την Κίνα, την Τυνησία, την Ινδία, το Ιράν, την Κορέα και τις ΗΠΑ. Οι δραστηριότητες χωρίστηκαν σε δύο κατηγορίες: την αερόβια άσκηση (περπάτημα, ζούμπα, ταεκβοντό) και τις δραστηριότητες σύνδεσης σώματος και νου (γιόγκα, τάι τσι, πιλάτες, διατάσεις).
Η αερόβια άσκηση εμφάνισε τα ισχυρότερα αποτελέσματα στη μείωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων και στη βελτίωση της συνολικής ποιότητας ζωής. Η αυξημένη έκκριση ενδορφινών συνδέεται με τη βελτίωση της διάθεσης. Τα προγράμματα αυτά φαίνεται ότι απαιτούσαν συχνά λιγότερες συνεδρίες, κάτι που μπορεί να διευκολύνει γυναίκες μέσης ηλικίας με περιορισμένο χρόνο και ενέργεια. Σε μία από τις μελέτες οι συμμετέχουσες περπατούσαν 30 λεπτά, τρεις φορές την εβδομάδα, ενώ σε άλλη παρακολουθούσαν τρία εβδομαδιαία μαθήματα ζούμπα διάρκειας μίας ώρας.
Οι δραστηριότητες σώματος και νου συνδέθηκαν με σημαντική βελτίωση της ψυχολογικής ποιότητας ζωής. Περιλαμβάνουν τεχνικές ενσυνειδητότητας, ελεγχόμενης αναπνοής και επίγνωσης του σώματος, που ενδέχεται να βοηθούν στη ρύθμιση των συναισθημάτων. Σε μία μελέτη οι γυναίκες έκαναν γιόγκα σε δύο εβδομαδιαίες συνεδρίες των 75 λεπτών, ενώ σε άλλη παρακολουθούσαν καθημερινά μαθήματα μίας ώρας.
Η βελτίωση της κατάθλιψης, της διάθεσης και της ποιότητας ζωής ήταν πιο εμφανής στις γυναίκες των πρώτων ετών μετά την εμμηνόπαυση. Στην περιεμμηνόπαυση, η σωματική δραστηριότητα συσχετίστηκε με βελτίωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η άσκηση είναι μια χαμηλού κόστους και ευρέως διαθέσιμη επιλογή, σε σύγκριση με άλλες παρεμβάσεις όπως η ορμονοθεραπεία. Εκτιμούν ότι η κοινωνική διάσταση των ομαδικών προγραμμάτων μπορεί να συνέβαλε στα θετικά αποτελέσματα. Διευκρινίζουν, πάντως, ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να προσδιοριστεί ποιες μορφές άσκησης προσφέρουν τα μεγαλύτερα οφέλη.
Η σχέση της εμμηνόπαυσης με την καρδιά
Ο Οκτώβριος έχει καθιερωθεί ως Μήνας Ευαισθητοποίησης για την Εμμηνόπαυση. Στο πλαίσιο αυτό, η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία και η Αμερικανική Εταιρεία Εμμηνόπαυσης εξέδωσαν κοινή δήλωση για τις επιπτώσεις της εμμηνόπαυσης στην καρδιά. Όπως αναφέρουν, η εμμηνόπαυση δεν προκαλεί από μόνη της καρδιαγγειακά νοσήματα. Οι αλλαγές που τη συνοδεύουν, όπως η υψηλότερη χοληστερόλη, το περισσότερο σπλαχνικό λίπος και η σκλήρυνση των αγγείων, μπορούν όμως να επηρεάσουν την καρδιακή υγεία.
Οι δύο φορείς υπενθυμίζουν ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα, μεταξύ των οποίων οι καρδιοπάθειες και τα εγκεφαλικά, αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου στις γυναίκες. Μόλις τέσσερις στις δέκα γυναίκες αναγνωρίζουν ότι είναι η μεγαλύτερη απειλή για την υγεία τους. Τα χρόνια πριν και μετά την εμμηνόπαυση θεωρούνται κρίσιμα για την παρακολούθηση, καθώς μετά την εμμηνόπαυση αυξάνεται ο κίνδυνος καρδιοπάθειας και εγκεφαλικού.
Η περιεμμηνόπαυση μπορεί να ξεκινήσει πριν από την τελευταία έμμηνο ρύση και συχνά συνοδεύεται από τα πιο έντονα συμπτώματα. Αυτά διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα και περιλαμβάνουν διαταραχές της περιόδου, εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, κόπωση, αύξηση βάρους, πόνο στις αρθρώσεις, αίσθημα παλμών, δυσκολία συγκέντρωσης και άγχος. Οι δύο εταιρείες θεωρούν την περίοδο αυτή ευκαιρία για συζήτηση με τον γιατρό.
Η καρδιαγγειακή υγεία μπορεί να αλλάξει ακόμη και σε γυναίκες χωρίς ιστορικό καρδιακών προβλημάτων. Η LDL χοληστερόλη, η «κακή» χοληστερόλη, τείνει να αυξάνεται και τα αγγεία γίνονται πιο δύσκαμπτα. Οι ειδικοί συνιστούν να γνωρίζουν οι γυναίκες τους βασικούς δείκτες υγείας τους, δηλαδή την αρτηριακή πίεση, τη χοληστερόλη και το σάκχαρο στο αίμα. Ως παράγοντα που συχνά παραβλέπεται αναφέρουν την υγεία των νεφρών.
