Παιδικά γλοιώματα χαμηλού βαθμού: Η μοριακή διάγνωση αλλάζει τη θεραπεία και η φροντίδα συνεχίζεται μετά

Νέες δυνατότητες στην αντιμετώπιση των χαμηλόβαθμων γλοιωμάτων παιδιατρικού τύπου, μιας κατηγορίας όγκων του εγκεφάλου, δημιουργούν η πρόοδος της μοριακής διάγνωσης και οι στοχευμένες θεραπείες. Παράλληλα, γιατροί υπογράμμισαν ότι η επιτυχία της θεραπείας δεν κρίνεται μόνο από τον έλεγχο του όγκου, αλλά και από την ποιότητα ζωής του παιδιού στα χρόνια που ακολουθούν. Τα μηνύματα διατυπώθηκαν σε συνέντευξη Τύπου της εταιρείας Ipsen, στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Εβδομάδας για τον Καρκίνο του Εγκεφάλου, με τη συμμετοχή επιστημόνων και εκπροσώπου της Ένωσης Γονιών Παιδιών με Νεοπλασματική Ασθένεια «Φλόγα».

«Χαμηλόβαθμο» δεν σημαίνει ακίνδυνο

Τα χαμηλόβαθμα γλοιώματα είναι από τους συχνότερους όγκους του κεντρικού νευρικού συστήματος στην παιδική ηλικία. Ο όρος περιγράφει συγκεκριμένα βιολογικά και ιστολογικά χαρακτηριστικά και συνδέεται συχνά με πιο αργή εξέλιξη και ευνοϊκότερη πρόγνωση σε σύγκριση με τους υψηλόβαθμους όγκους. Δεν σημαίνει όμως ότι η νόσος δεν επηρεάζει την υγεία και την καθημερινότητα. Κρίσιμο ρόλο στην αντιμετώπιση παίζει, μεταξύ άλλων, το αν είναι εφικτή η ασφαλής χειρουργική αφαίρεση.

Ακόμη και όταν η νόσος ελέγχεται, ορισμένα παιδιά χρειάζονται παρακολούθηση και υποστήριξη για χρόνια λόγω νευρολογικών, γνωστικών, ορμονικών ή άλλων λειτουργικών δυσκολιών.

Από την ανατομική θέση στα μοριακά χαρακτηριστικά

Ο καθηγητής Αντώνιος Καττάμης, υπεύθυνος της Πανεπιστημιακής Ογκολογικής – Αιματολογικής Μονάδας της Α΄ Παιδιατρικής Κλινικής ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία», επεσήμανε τη σημασία της μοριακής κατανόησης αυτών των όγκων. Όπως είπε, «έχει αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε τη διάγνωση και τη θεραπεία τους, δημιουργώντας νέες δυνατότητες για τους ασθενείς».

Η αναγνώριση συγκεκριμένων μοριακών αλλοιώσεων μπορεί να δώσει πληροφορίες για τη συμπεριφορά του όγκου και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, να κατευθύνει τη χρήση στοχευμένων θεραπειών. Η προσέγγιση αυτή είναι πιο εξατομικευμένη, αφού δεν βασίζεται μόνο στη θέση και στην ιστολογική εικόνα του όγκου. Οι ομιλητές διευκρίνισαν ότι δεν χρειάζεται κάθε παιδί στοχευμένη θεραπεία. Η ακριβέστερη διάγνωση διευρύνει τις επιλογές όπου αυτό ενδείκνυται.

Στη θεραπεία εξακολουθεί να έχει καθοριστικό ρόλο η νευροχειρουργική, όταν το επιτρέπουν η θέση και τα χαρακτηριστικά του όγκου. Ο Δρ. Δημήτριος Παναγόπουλος, διευθυντής της Νευροχειρουργικής Κλινικής του ίδιου νοσοκομείου, υποστήριξε ότι η επέμβαση πρέπει να σχεδιάζεται «με γνώμονα τόσο την ασφαλή διάγνωση και τον έλεγχο του όγκου όσο και τη διατήρηση της καλύτερης δυνατής λειτουργικότητας του ασθενούς».

Η φροντίδα μετά τη θεραπεία

Η ύφεση της νόσου ή μια επιτυχής επέμβαση αποτελούν σημαντικό ορόσημο, χωρίς να σημαίνουν πάντα το τέλος της παρακολούθησης. Η Δρ. Κλεονίκη Ρόκα, διευθύντρια ΕΣΥ στην ίδια μονάδα, τόνισε ότι η αντιμετώπιση της νόσου «δεν ολοκληρώνεται με την επιτυχή εξαίρεση ή την ύφεση του όγκου». Κατά την ίδια, απαιτείται «μακροχρόνια, ολιστική φροντίδα, με ισότιμη πρόσβαση στη διάγνωση, την αποκατάσταση και την υποστήριξη κάθε παιδιού και της οικογένειάς του».

Στα ζητήματα που αναδείχθηκαν περιλαμβάνονται η παρακολούθηση πιθανών μακροχρόνιων επιπτώσεων, η αποκατάσταση, η πρόσβαση στις αναγκαίες μοριακές εξετάσεις και η ομαλή μετάβαση από τις παιδιατρικές υπηρεσίες στη φροντίδα των ενηλίκων, ώστε να μην υπάρχουν κενά στην υποστήριξη.

Διευκρίνιση για τον όρο «παιδιατρικού τύπου» έδωσε η Δρ. Ευαγγελία Ραζή, παθολόγος ογκολόγος και διευθύντρια της Γ΄ Παθολογικής Ογκολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Υγεία». Όπως εξήγησε, ο όρος παραπέμπει σε συγκεκριμένα βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου και όχι αποκλειστικά στην ηλικία του ασθενούς, γι' αυτό τέτοιοι όγκοι μπορούν να διαγνωστούν και σε ενήλικες. Η ίδια στάθηκε στη σημασία του μοριακού ελέγχου, που μπορεί να αναδείξει αλλοιώσεις για τις οποίες υπάρχουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, κατάλληλες στοχευμένες θεραπείες.