14:42 Κυριακή, 22 Νοεμβρίου 2026 ☀️20° Γλυφάδα
Metro Mall Radio▶ Ακούστε NOTIOI TV LIVE
ΤΩΡΑ
Τσουκαλάς κατά Μητσοτάκη για την οικονομία: «Χάρτινο» success story και δυσοίωνες προβλέψεις της ΕΕΑχαρνές: Σύλληψη 26χρονου που έπεσε σε σταθμευμένα ΙΧ και χτύπησε με λοστό ιδιοκτήτεςΠαλαιό Μουσείο Ακρόπολης: Η διαδρομή του από το 1865 έως την επαναλειτουργίαΥψηλή πίεση: Οι 10 αλλαγές στη ζωή που προτείνει η Mayo Clinic για τον έλεγχό τηςΚολωνάκι: Κλειστή η οδός Ξάνθου λόγω έντονης οσμής αερίου σε κατάστημαΚαλαμαριά: Κάηκε ολοσχερώς εγκαταλελειμμένο κτήριο στο πρώην στρατόπεδο ΚόδραΓιορτινή γαλοπούλα μαριναρισμένη σε ξινόγαλο, με τη γέμιση χωριστάΤα εμβληματικά σπίτια του παλιού ελληνικού κινηματογράφου και πώς είναι σήμεραGTA 6: Η υποθαλάσσια εμπειρία που έπεισε κριτικό ότι πρόκειται για αριστούργημαΠερπάτημα με τα χέρια πίσω από την πλάτη: τι μπορεί (και τι δεν μπορεί) να σημαίνει«I Play Rocky»: η ταινία για το πώς ο Σταλόνε επέμεινε να γίνει ο ΡόκιYannik: Νέο single με τίτλο «Χτες Βράδυ Οδήγησα Ένα Αμάξι»
← Πίσω Ελλάδα

Παλαιό Μουσείο Ακρόπολης: Η διαδρομή του από το 1865 έως την επαναλειτουργία

Το πρώτο κτίριο που χτίστηκε ειδικά ως μουσείο στο νεοελληνικό κράτος ετοιμάζεται να υποδεχθεί ξανά το κοινό, έπειτα από εκτεταμένες εργασίες.

Φωτογραφία: google.com
Φωτογραφία: google.com

Το Παλαιό Μουσείο της Ακρόπολης, στα νοτιοανατολικά του Παρθενώνα, ετοιμάζεται να ανοίξει ξανά για το κοινό, έπειτα από εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης. Πρόκειται για το πρώτο κτίριο που ανεγέρθηκε ειδικά για να λειτουργήσει ως μουσείο στο νεοελληνικό κράτος. Η ιστορία του ξεκινά τον 19ο αιώνα και περιλαμβάνει επεκτάσεις, μετασκευές και μια περίοδο αβεβαιότητας για την τύχη του.

Ένα κτίριο «υποταγμένο» στον Παρθενώνα

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών περιγράφει το λιθόκτιστο και απέριττο κτίριο ως «διακριτικά υποταγμένο στην αρχιτεκτονική των γειτονικών μνημείων». Είναι χαμηλό, με λιτές όψεις και χωρίς αρχιτεκτονικό διάκοσμο. Όπως έχουν επισημάνει αρχιτέκτονες και αρχαιολόγοι, ο σχεδιασμός του υπαγορεύτηκε από την ανάγκη να μένει ανεμπόδιστη η θέα προς τον Παρθενώνα. Τα υλικά και οι χρωματικοί τόνοι επιλέχθηκαν ώστε να εναρμονίζονται με το περιβάλλον.

Η ίδρυσή του συνδέεται με τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους και την προσπάθειά του να αναδείξει την αρχαία κληρονομιά ως θεμέλιο της εθνικής ταυτότητας. Σύμφωνα με το ιστορικό των αναστηλωτικών επεμβάσεων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης, η αναστήλωση των μνημείων απέκτησε εξαρχής εθνική σημασία, καθώς η κλασική αρχαιότητα ήταν βασικό στοιχείο της ταυτότητας του νέου κράτους και της αναγνώρισής του από την Ευρώπη.

Στην οθωνική περίοδο ο Βαυαρός αρχιτέκτονας Λέο φον Κλέντσε διατύπωσε πρόγραμμα που προέβλεπε αποστρατιωτικοποίηση του Βράχου, απομάκρυνση μεταγενέστερων κατασκευών, αποκάλυψη της αρχαίας στάθμης του εδάφους και αναστήλωση των μνημείων. Τις επεμβάσεις υλοποίησαν αρχικά η Αρχαιολογική Υπηρεσία, με τον Λούντβιχ Ρος, τον πρώτο Έφορο Αρχαιοτήτων, και στη συνέχεια η Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία, με εκπροσώπους τον Κυριακό Πιττάκη και τον Αλέξανδρο Ρίζο Ραγκαβή. Η απομάκρυνση βυζαντινών, μεσαιωνικών και οθωμανικών προσθηκών, όπως το μικρό τέμενος στο εσωτερικό του Παρθενώνα, είχε ως συνέπεια να χαθούν σημαντικά τεκμήρια των μεταγενέστερων περιόδων.

Από τη θεμελίωση στις επεκτάσεις

Η συζήτηση για τη δημιουργία μουσείου είχε αρχίσει ήδη από το 1833, μετά την αποχώρηση της οθωμανικής φρουράς από την Ακρόπολη. Χρειάστηκαν όμως πάνω από τρεις δεκαετίες για να προχωρήσει το έργο. Το μουσείο θεμελιώθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 1865 και ολοκληρώθηκε το 1874, με σχέδια του Παναγή Κάλκου. Ο αρχιτέκτονας επέλεξε συμμετρική, κλασικίζουσα διάταξη και ιδιαίτερα συγκρατημένη μορφολογία.

Στα περίπου 800 τετραγωνικά μέτρα του οργανώθηκαν έντεκα αίθουσες, όπου στεγάστηκαν αρχικά γλυπτά και αρχιτεκτονικά μέλη από τα μνημεία του Βράχου. Κατά τις εκσκαφές για τα θεμέλια αποκαλύφθηκαν τμήματα του μυκηναϊκού τείχους της Ακρόπολης, που διατηρήθηκαν κάτω από το κτίριο.

Σύντομα το κτίριο αποδείχθηκε μικρό για τον αυξανόμενο αριθμό των αρχαιοτήτων. Οι μεγάλες ανασκαφές της περιόδου 1885-1890 έφεραν στο φως πλήθος ευρημάτων, ανάμεσά τους τα αρχαϊκά γλυπτά της Ακρόπολης. Το 1888 κατασκευάστηκε δεύτερο, μικρότερο κτίριο ανατολικά του αρχικού, χωρίς να λυθεί οριστικά το πρόβλημα της χωρητικότητας.

Στην περίοδο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου η προστασία των αρχαιοτήτων αποτέλεσε ξεχωριστή έγνοια. Από το 1940 οργανώθηκαν επιχειρήσεις απόκρυψης των σημαντικότερων εκθεμάτων. Γλυπτά και άλλα ευρήματα μεταφέρθηκαν σε προστατευμένους χώρους ή θάφτηκαν σε ειδικά διαμορφωμένα ορύγματα, ώστε να διασωθούν από τους βομβαρδισμούς και τις καταστροφές.

Το 1953 ξεκίνησαν εκτεταμένες εργασίες επέκτασης και αναδιαμόρφωσης, με σχέδια του Πάτροκλου Καραντινού, σημαντικού εκπροσώπου του ελληνικού μοντερνισμού. Το μικρό συμπληρωματικό κτίριο κατεδαφίστηκε και δημιουργήθηκαν νέες αίθουσες.

Κλείσιμο το 2007 και νέος ρόλος

Για περισσότερα από 130 χρόνια το μουσείο υποδέχθηκε εκατομμύρια επισκέπτες. Έκλεισε το 2007 και η τύχη του απασχόλησε την αρχαιολογική κοινότητα και τις αρμόδιες υπηρεσίες. Στο τραπέζι τέθηκε ακόμη και το ενδεχόμενο της κατεδάφισής του.

Σήμερα, περισσότερο από ενάμιση αιώνα μετά τη θεμελίωσή του, το ιστορικό κτίριο αποκτά νέο ρόλο και διευρύνει τις δυνατότητες παρουσίασης της μακραίωνης ιστορίας της Ακρόπολης.

🔔 Ειδοποιήσεις για τα νέα

Μάθετε πρώτοι τα νέα του Notioi.gr: μια ειδοποίηση στο κινητό ή στον υπολογιστή σας για κάθε σημαντική είδηση, ακόμα κι όταν το site είναι κλειστό.

Θέλω ειδοποιήσεις για