Νέα ευρήματα από σπήλαια της Κίνας δείχνουν ότι ο Homo erectus επιβίωσε έως και πριν από 184.000 χρόνια
Απολιθωμένα δόντια από δύο σπήλαια στη νότια Κίνα δείχνουν ότι ο Homo erectus ζούσε σε τροπικά δάση πολύ αργότερα από ό,τι πιστευόταν και μετακινούνταν σε μεγάλες αποστάσεις.

Απολιθωμένα ανθρώπινα δόντια από δύο σπήλαια της επαρχίας Γκουανγκσί, στη νότια Κίνα, δείχνουν ότι ο Homo erectus ζούσε στην περιοχή πολύ αργότερα από όσο υπολόγιζαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες. Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε την Τετάρτη στο επιστημονικό περιοδικό Nature.
Τα ευρήματα προέρχονται από τα σπήλαια Naxian και Baxian, που απέχουν περίπου 15 χιλιόμετρα μεταξύ τους και βρίσκονται σε ασβεστολιθικό τοπίο με απόκρημνους λόφους, κοιλάδες και υπόγειους σχηματισμούς.
Εννέα δόντια και μία χρονολόγηση που αλλάζει την εικόνα
Οι ερευνητές εξέτασαν εννέα ανθρώπινα δόντια. Τα οκτώ ταυτοποιήθηκαν με βεβαιότητα ως Homo erectus. Το ένατο παρουσιάζει μορφολογικά χαρακτηριστικά που δεν αντιστοιχούν ξεκάθαρα ούτε στον Homo erectus ούτε στον σύγχρονο άνθρωπο ή στους Νεάντερταλ.
Με τη χρήση πέντε διαφορετικών επιστημονικών μεθόδων χρονολόγησης, η ερευνητική ομάδα κατέληξε ότι ο Homo erectus ζούσε στην περιοχή πριν από 324.000 έως 184.000 χρόνια. Μέχρι τώρα θεωρούνταν ότι το είδος είχε ήδη εξαφανιστεί εκείνη την περίοδο από τη νότια Κίνα και από το μεγαλύτερο μέρος των περιοχών όπου είχε εξαπλωθεί. Η ανακάλυψη δημιουργεί νέα ερωτήματα για τις συνθήκες που οδήγησαν στην εξαφάνισή του.
Επιβίωση στα τροπικά δάση και μετακινήσεις έως 250 χιλιόμετρα
Τα πυκνά τροπικά δάση θεωρούνται απαιτητικά οικοσυστήματα για την ανθρώπινη επιβίωση, ιδίως όταν δεν υπάρχουν γεωργία ή οργανωμένη παραγωγή τροφής. Έως σήμερα η προσαρμογή σε τέτοια περιβάλλοντα συνδεόταν κυρίως με τον Homo sapiens, που άρχισε να κατοικεί σε τροπικά δάση πριν από περίπου 100.000 χρόνια.
«Ενώ έχει αυξηθεί η αναγνώριση ότι το δικό μας είδος, ο Homo sapiens, προσαρμόστηκε στα τροπικά δάση σε όλο τον κόσμο πριν από 100.000 έως 13.000 χρόνια, αυτή είναι η πρώτη σαφής, άμεση απόδειξη ότι ένα άλλο ανθρωποειδές ζούσε σε αυτά τα οικοσυστήματα», δήλωσε ο Πάτρικ Ρόμπερτς, καθηγητής στο Ινστιτούτο Γεωανθρωπολογίας Μαξ Πλανκ της Γερμανίας και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
Η ανάλυση ισοτόπων στροντίου στο σμάλτο των δοντιών, που αντανακλά τη γεωλογική σύσταση του περιβάλλοντος όπου μεγάλωνε κάθε άτομο, έδειξε ότι ορισμένα άτομα ενδέχεται να πέρασαν τα πρώτα χρόνια της ζωής τους σε διαφορετικές δασικές περιοχές του ασβεστολιθικού τοπίου. Οι μετακινήσεις τους φτάνουν ενδεχομένως έως και τα 250 χιλιόμετρα, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι πληθυσμοί δεν περιορίζονταν σε μικρές, απομονωμένες περιοχές.
Ο Μπεν Άτινγκ, ερευνητής ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε σημαντικό το στοιχείο των μεγάλων μετακινήσεων. Όπως εξήγησε, τέτοιες διαδρομές θα απαιτούσαν καλή γνώση του τοπίου, των γεωγραφικών χαρακτηριστικών και των ποτάμιων δικτύων, που αλλάζουν ανάλογα με τις εποχές.
Το δόντι που παραμένει αίνιγμα
Το ένατο δόντι ίσως ανήκει στους Ντενίσοβαν, έναν αρχαίο ανθρώπινο πληθυσμό της Ασίας που συνδέεται με τη γενεαλογική γραμμή Homo longi, ή σε άτομο που προέκυψε από διασταύρωση διαφορετικών πληθυσμών. Τη δεύτερη εκδοχή ανέφερε και ο παλαιοανθρωπολόγος Ράιαν ΜακΡέι του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Smithsonian, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα.
Ο Κρις Στρίνγκερ, επιστημονικός συνεργάτης στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, σημείωσε ότι πρόσφατες μελέτες έχουν ενισχύσει την πιθανότητα διασταυρώσεων ανάμεσα στις εξελικτικές γραμμές του Homo erectus και των Ντενίσοβαν. Η ταυτότητα του δοντιού παραμένει πάντως ανοιχτή και απαιτεί περαιτέρω έρευνα.
Ο Homo erectus εμφανίστηκε στην Αφρική πριν από περίπου 1,9 εκατομμύρια χρόνια και ήταν το πρώτο ανθρώπινο είδος που εξαπλώθηκε εκτός της αφρικανικής ηπείρου, φτάνοντας σε περιοχές της Ασίας και της Ευρώπης. Διέθετε αναλογίες σώματος που πλησίαζαν εκείνες του σύγχρονου ανθρώπου.







