Παρθενώνας: Γερμανοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι ανασύνθεσαν με 3D το ανατολικό αέτωμα
Ομάδα από τη Φρανκφούρτη δηλώνει ότι, έπειτα από έρευνα δεκαετιών και με τρισδιάστατη σάρωση, αποκατέστησε τη σύνθεση της γέννησης της Αθηνάς.

Γερμανική ερευνητική ομάδα υποστηρίζει ότι κατάφερε να ανασυνθέσει πλήρως το ανατολικό αέτωμα του Παρθενώνα, που απεικόνιζε τη γέννηση της θεάς Αθηνάς. Το αποτέλεσμα της πολυετούς έρευνας παρουσιάζεται σε έκθεση στη Φρανκφούρτη και βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην τρισδιάστατη σάρωση και εκτύπωση.
Επικεφαλής της προσπάθειας είναι ο αρχαιολόγος Βίντσεντς Μπρίνκμαν, διευθυντής του Τμήματος Αρχαιοτήτων και Ασίας της Συλλογής Γλυπτών του Μουσείου Liebieghaus, μαζί με τη σύζυγό του Ούλρικε Κοχ-Μπρίνκμαν. Το ζευγάρι εργάζεται πάνω στο «παζλ» του Παρθενώνα εδώ και πάνω από 40 χρόνια. Σήμερα δηλώνουν «πολύ, πολύ βέβαιοι» ότι η ανασύνθεση έχει ολοκληρωθεί με επιτυχία.
Ένα αριστούργημα που χάθηκε σχεδόν ολοκληρωτικά
Ο Παρθενώνας έχει ηλικία περίπου 2.500 ετών και θεωρείται το σημαντικότερο μνημείο της αρχαίας Ελλάδας. Τα γλυπτά των αετωμάτων του δημιουργήθηκαν υπό την επίβλεψη του Φειδία και επηρέασαν βαθιά την ευρωπαϊκή τέχνη, από τη ρωμαϊκή εποχή και τον κλασικισμό έως τη νεότερη περίοδο.
Το ανατολικό αέτωμα είχε μήκος περίπου 29 μέτρα και παρουσίαζε τη γέννηση της Αθηνάς από το κεφάλι του Δία, παρουσία των θεών του Ολύμπου. Η σύνθεση περιλάμβανε 39 μορφές, ενώ η κεντρική μορφή του Δία έφθανε τα 3,8 μέτρα. Το αέτωμα καταστράφηκε στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους και η ακριβής διάταξη των μορφών αποτελούσε επί αιώνες αντικείμενο επιστημονικής διαμάχης. Από το αρχικό μαρμάρινο σύνολο σώζεται μόλις το 20%.
Καθοριστική για την έρευνα ήταν, σύμφωνα με τον Μπρίνκμαν, μια επίσκεψή του στο Μουσείο Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης το 2014. Εκεί εντόπισε σε ρωμαϊκή σαρκοφάγο μια ανάγλυφη παράσταση της γέννησης της Αθηνάς. Όπως ο ίδιος περιγράφει, τότε τα επιμέρους κομμάτια άρχισαν να αποκτούν συνοχή.
Σάρωση με κινητά και ρωμαϊκά αντίγραφα
Η ανασύνθεση δεν στηρίχθηκε μόνο στις αρχαίες πηγές. Η ομάδα ταξίδεψε σε διάφορες χώρες και κατέγραψε περίπου 60 αυθεντικά θραύσματα του μνημείου. Για τις σαρώσεις χρησιμοποιήθηκαν ακόμη και κινητά τηλέφωνα, όπως iPhone, κάτι που απλοποίησε σημαντικά τη συλλογή δεδομένων.
Η ψηφιακή επεξεργασία έδειξε ότι οι Ρωμαίοι είχαν αντιγράψει επανειλημμένα τα γλυπτά του αετώματος ως ανεξάρτητα έργα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γνωστές ρωμαϊκές αντιγραφές ταυτίζονταν σχεδόν απόλυτα με τα σωζόμενα θραύσματα. Η σύγκριση αυτή κατέστησε δυνατή, όπως υποστηρίζουν, την πλήρη ανασύνθεση τόσο των μορφών όσο και της διάταξής τους.
Για τις ανάγκες της έκθεσης δημιουργήθηκε τρισδιάστατο μοντέλο μήκους τεσσάρων μέτρων σε κλίμακα 1:7,7, ενώ τα σημαντικότερα θραύσματα εκτυπώθηκαν σε φυσικό μέγεθος. Ψηφιακές αναπαραστάσεις αποτυπώνουν επίσης το αέτωμα όπως πιστεύεται ότι ήταν στην αρχική του μορφή.
Η απόσυρση της ελληνικής συμμετοχής
Η έκθεση είχε σχεδιαστεί αρχικά ώστε να φιλοξενήσει αντικείμενα τόσο από το Μουσείο Ακρόπολης όσο και από το Βρετανικό Μουσείο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ελληνική πλευρά απέσυρε τη συμμετοχή της όταν έγινε γνωστό ότι θα μπορούσαν να παρουσιαστούν και θραύσματα από το Λονδίνο.







