Παγκόσμια Ημέρα Θρόμβωσης: Οι περίοδοι που αυξάνεται ο κίνδυνος στις γυναίκες
Αντισύλληψη, εγκυμοσύνη, λοχεία και εμμηνόπαυση μεταβάλλουν τον κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολής, επισημαίνει το ΙΜΕΘΑ για την Παγκόσμια Ημέρα Θρόμβωσης.
Η αντισύλληψη, η εγκυμοσύνη, η περίοδος μετά τον τοκετό και η εμμηνόπαυση είναι φάσεις της ζωής των γυναικών κατά τις οποίες μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος θρόμβωσης. Την επισήμανση κάνει το Ινστιτούτο Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και στην Αντιθρομβωτική Αγωγή (ΙΜΕΘΑ), με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Θρόμβωσης, που εορτάζεται σήμερα, 13 Οκτωβρίου.
Η φετινή διεθνής εκστρατεία εστιάζει στην υγεία των γυναικών, με το μήνυμα «Κάθε γυναίκα. Κάθε ηλικία. Κάθε στάδιο. Αναγνώρισε τον κίνδυνο. Δράσε». Στόχος είναι η ενημέρωση, η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η εξατομικευμένη εκτίμηση του κινδύνου.
Τι δείχνουν τα στοιχεία του ΙΜΕΘΑ
Για τις περισσότερες υγιείς γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, ο απόλυτος κίνδυνος θρόμβωσης παραμένει χαμηλός. Αυξάνεται όμως με τη χρήση ορμονικής αντισύλληψης που περιέχει οιστρογόνα, όπως τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια, τα διαδερμικά επιθέματα και ο κολπικός δακτύλιος, σε σύγκριση με τη μη χρήση.
Κατά την εγκυμοσύνη, ο κίνδυνος φλεβικής θρομβοεμβολής αυξάνεται περίπου 4 έως 5 φορές. Τις πρώτες έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό μπορεί να είναι περίπου 20 φορές υψηλότερος σε σύγκριση με γυναίκες που δεν κυοφορούν.
Στην εμμηνόπαυση, η από του στόματος θεραπεία με οιστρογόνα συνδέεται με περίπου 2 έως 3 φορές αυξημένο κίνδυνο, ενώ η διαδερμική χορήγηση συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο. Γι' αυτό, σύμφωνα με τους ειδικούς, η εκτίμηση του ατομικού κινδύνου πριν από την έναρξη θεραπείας παραμένει ιδιαίτερα σημαντική.
Στον κίνδυνο συμβάλλουν και άλλοι παράγοντες: προηγούμενο επεισόδιο θρόμβωσης, κληρονομικές διαταραχές της πήξης, κάπνισμα, παχυσαρκία, ηλικία και ορισμένα νοσήματα. Αυξημένο κίνδυνο μπορεί να έχουν επίσης ασθενείς με καρκίνο, διαβήτη ή καρδιοπάθεια.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται
Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση μπορεί να εκδηλωθεί με πόνο ή ευαισθησία στο πόδι, πρήξιμο, ερυθρότητα ή αλλαγή χρώματος και αίσθημα θερμότητας. Η πνευμονική εμβολή μπορεί να εκδηλωθεί με ξαφνική δύσπνοια, γρήγορη αναπνοή, πόνο στο στήθος που επιδεινώνεται με τη βαθιά αναπνοή, ζάλη ή λιποθυμία και αιμόπτυση. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
«Ο κίνδυνος θρόμβωσης δεν είναι ίδιος σε όλη τη ζωή μιας γυναίκας. Αλλάζει με την αντισύλληψη, την εγκυμοσύνη, τη λοχεία και την εμμηνόπαυση. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες πρέπει να φοβούνται αυτές τις φυσιολογικές φάσεις της ζωής ή τις θεραπευτικές επιλογές τους, αλλά ότι είναι σημαντικό να γνωρίζουν τους προσωπικούς τους παράγοντες κινδύνου», δήλωσε ο Αλέξανδρος Τσελέπης, ομότιμος καθηγητής Κλινικής Βιοχημείας, διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου Αθηροθρόμβωσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και μέλος του ΔΣ του ΙΜΕΘΑ.
Ο πρόεδρος του ΙΜΕΘΑ και καρδιολόγος Δημήτρης Ρίχτερ τόνισε: «Η θρόμβωση μπορεί να προληφθεί. Φέτος απευθυνόμαστε ειδικά στις γυναίκες: να γνωρίζουν σε ποιες περιόδους της ζωής τους αυξάνεται ο κίνδυνος, να συζητούν με τον γιατρό τους πριν από κάθε ορμονική θεραπεία και να αναζητούν άμεσα ιατρική βοήθεια όταν εμφανίζουν συμπτώματα».
Η εκστρατεία ενθαρρύνει κάθε γυναίκα να συζητά με τον γιατρό της το προσωπικό και οικογενειακό ιστορικό της πριν από την έναρξη ορμονικής αντισύλληψης ή ορμονικής θεραπείας στην εμμηνόπαυση, καθώς και κατά την εγκυμοσύνη και μετά τον τοκετό. Το μήνυμα εντάσσεται στη δράση «από το κεφάλι έως τα πόδια, πάρτε τον έλεγχο», που υπενθυμίζει ότι η θρόμβωση μπορεί να εμφανιστεί σε διαφορετικά σημεία του σώματος.
